Pułkownik audytor Edward Saski (1882–1940). Działacz społeczny i niepodległościowy, sędzia i prokurator wojskowy, ofiara zbrodni katyńskiej
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21454350Słowa kluczowe:
Edward Saski, Ryga, Imperium Rosyjskie, I wojna światowa, wojsko rosyjskie, Dowództwo Okręgu Korpusu Nr IV, Korpus Polski na Wschodzie, Wojsko Polskie, Korpus Sądowy, II RP, prokurator, sędzia, Najwyższy Sąd Wojskowy, II wojna światowa, NKWD, Starobielsk, Charków, zbrodnia katyńskaAbstrakt
Artykuł przybliża losy jednej z ofiar zbrodni katyńskiej, płk. aud. Edwarda Saskiego, wybitnego prawnika, oficera Korpusu Sądowego. Był on zaangażowanym działaczem niepodległościowym i społecznym. W Odrodzonym Państwie Polskim współkształtował i ujednolicał tworzący się system prawny, zajmował się także sprawami karnymi w lotnictwie wojskowym jako prokurator wojskowy. Za swoją pracę wielokrotnie był doceniany przez swoich przełożonych pochwałami i nagrodami. Jako sędzia Najwyższego Sądu Wojskowego reformował polskie sądownictwo wojskowe w latach II Rzeczypospolitej. W okresie niewoli sowieckiej był inicjatorem wezwania władz sowieckich do unormowania statusu prawnego polskich jeńców.
Bibliografia
Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 5 października 2007 r., nr 112-48-07, o nadaniu stopni generalskich, M.P. 2007 Nr 85, poz. 885.
CAW–WBH, Edward Saski, Kolekcja Generałów i Osobistości.
Akta osobiste Edwarda Józefa Saskiego.
Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego, Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Warszawa 2003.
Gałek B., Starobielsk. Obóz jeniecki NKWD wrzesień 1939 – maj 1940, Rytm, Warszawa 2014.
Gliński J.B., Słownik biograficzny lekarzy i farmaceutów, t. 1, Urban & Partner, Warszawa 1997. Jastrzębska-Golonka D., Językowy obraz codzienności obozowej w pamiętnikach oficerów polskich z obozu NKWD w Kozielsku (1939–1940), [w:] D. Jastrzębska-Golonka, E. Kowalska (red.), Gdy nieme groby przemawiają... Spuścizna katyńska, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2023, s. 89–132.
Jastrzębska-Golonka D., Kowalska E. (red.), Gdy nieme groby przemawiają… Archiwum dr. Jana Zygmunta Robla, cz. 3, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2023.
Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego, Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Warszawa 2000. Roczniki Oficerskie 1923 i 1924.
Katyń. Dokumenty zbrodni. T. 1, Jeńcy niewypowiedzianej wojny, sierpień 1939–marzec 1940, Wydawnictwo „Trio”, Warszawa 1995.
Katyń. Dokumenty zbrodni. T. 2, Zagłada: marzec–czerwiec 1940, Wydawnictwo „Trio”, Warszawa 1998
Stawecki P. Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego, Warszawa 1994.
Wesołowska K., Sylwetki oficerów lekarzy wojska polskiego, jeńców obozu kozielskiego w świetle zapisków grobowych, „Niepodległość i Pamięć” 2016, nr 3(55), s. 159–180.
Kądziela P., Janina Saska (1916–1991), https://www.podkowalesna-tppl.pl/janina-saska/ [dostęp: 3.03.2026].
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Karolina Wesołowska (Autor)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
Wszystkie artykuły udostępniane są na licencji:
Creative Commons Uznanie autorstwa - Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe.
